#Cenap Murtazaoğlu

KLASİKLERİN İZİNDE BİR EDEBİYAT BULUŞMASI

KLASİKLERİN İZİNDE BİR EDEBİYAT BULUŞMASI Kitap Pınarı’nda “Gazap Üzümleri” Üzerinden İnsanlık, Göç ve Dayanışma Konuşuldu Kitap Pınarı’nın Şubat ayı buluşması, edebiyatın yalnızca bir okuma eylemi değil; aynı zamanda düşünme, sorgulama ve ortak hafıza oluşturma süreci olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Buluşma, moderatör Ahsen Yıldız yönetiminde gerçekleşirken, odağında dünya edebiyatının en sarsıcı romanlarından biri olan Gazap Üzümleri vardı. Amerikalı yazar John Steinbeck’in Büyük Buhran döneminde kaleme aldığı eser, yalnızca tarihsel bir anlatı olarak değil; göç, sınıf mücadelesi, insan onuru, sistem eleştirisi ve kolektif dayanışma perspektifinde değerlendirildi. Katılımcılar, romanın sembolik dili, karakter inşası ve günümüzle kurduğu bağ üzerinden kapsamlı bir kültür-sanat tartışması yürüttü. Edebiyatın Toplumsal Hafızadaki Yeri Programın açılışında Ahsen Yıldız, klasik eserlerin güncelliğini yitirmemesinin temel nedenlerinden birinin “insanı anlatma gücü” olduğunu vurguladı. Yıldız’a göre Gazap Üzümleri, ekonomik kriz döneminin fotoğrafını çekmekle kalmıyor; aynı zamanda insanın kriz karşısındaki etik duruşunu da sorguluyor. Yıldız konuşmasında romanın çok katmanlı yapısına dikkat çekerek şu noktaları öne çıkardı: Kapitalist üretim sisteminin yarattığı kırılmalar Göç olgusunun yalnızca fiziksel değil, psikolojik etkileri Aile kavramının kriz dönemlerinde dönüşümü Bireysel dramın toplumsal hikâyeye dönüşmesi Bu yaklaşım, toplantının yalnızca bir kitap değerlendirmesi değil; aynı zamanda sosyolojik ve kültürel bir okuma zemini oluşturmasını sağladı. “Büyük Yazarlar İnsanlığı Anlatır” Toplantının dikkat çeken değerlendirmelerinden biri, Cenap Murtazaoğlu’ndan geldi. Murtazaoğlu, Steinbeck’i dünya edebiyatının “beş büyük yazarı” arasında gördüğünü belirterek şu isimleri sıraladı: Lev Tolstoy, Fyodor Dostoyevski,Victor Hugo, Charles Dickens Murtazaoğlu ayrıca, naturalizm akımının önemli temsilcilerinden Emile Zola ile karşılaştırarak Steinbeck’in toplumsal gerçekliği anlatma gücünün edebiyat tarihinde ayrı bir yere sahip olduğunu ifade etti. Okurun Gözünden Gazap Üzümleri: Duygu, Gerçeklik ve Direniş Toplantıda söz alan katılımcılar romanı farklı açılardan yorumladı. Belma Murtazaoğlu Toplantının yoğun ve verimli paylaşımlar sayesinde güçlü bir kolektif öğrenme ortamına dönüştüğünü vurguladı. Makbule Çapraz Romanın açlık, yoksulluk ve aile bağları üzerinden insanın hayatta kalma reflekslerini etkileyici biçimde yansıttığını belirtti. Ahmet Akyapı Romandaki din, umut ve gerçeklik ilişkisine dikkat çekerek, karakterlerin yaşadıkları dünyada somut çözümler aradığını ifade etti. Rebia Baltacıoğlu 1929 Buhranı’nda yaşanan göç, işsizlik ve umutsuzluk olgularının günümüz dünyasında hâlâ karşılık bulduğunu söyledi. Fethiye Çalışkan Kuraklık, sel, teknolojik dönüşüm ve işsizlik karşısında toplumun ancak dayanışma ile ayakta kalabileceği mesajının romanın merkezinde yer aldığını vurguladı. Atila Çalışkan Joad ailesinin göç yolculuğunu, insanlık onurunu koruma mücadelesi olarak değerlendirdi. Hatice Kuş Romanın bireysel hikâyeden evrensel anlatıya geçiş gücünün eseri kalıcı kıldığını ifade etti. Neriman Zevkliler Romanın “ben”den “biz”e geçişi, yani kolektif dayanışmayı merkeze alan yaklaşımının bugün hâlâ güçlü bir mesaj taşıdığını belirtti. Gazap Üzümleri Neden Hâlâ Güncel? Toplantıda öne çıkan ortak görüş, romanın yalnızca bir dönem anlatısı olmadığı yönündeydi. Katılımcılara göre eser; Küresel göç krizlerini Ekonomik eşitsizlikleri Emek-sermaye çatışmasını İnsan onuru mücadelesini bugün bile anlamak için güçlü bir referans metin olmayı sürdürüyor. Edebiyatın Birleştirici Gücü Kitap Pınarı buluşması, edebiyatın yalnızca bireysel bir okuma deneyimi olmadığını; farklı hayat deneyimlerini bir araya getiren kolektif bir düşünme alanı olduğunu gösterdi. Gazap Üzümleri üzerinden yapılan tartışmalar, klasiklerin neden zamansız olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Edebiyat, bu buluşmada yalnızca geçmişi anlatan bir sanat dalı değil; bugünü anlamanın ve geleceği sorgulamanın güçlü bir yolu olarak ele alındı.